Thanks to Vijaykarnataka :-)

PDF link - http://www.vijaykarnatakaepaper.com/pdf/2012/07/26/20120726a_011101003.jpg

ಸಾವನ್ನೇ ಅರಿಯದ ‘ಹೀಲ’ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ (Immortal Life of Henrietta Lacks or HELA Cells)

ಸಾವನ್ನು ಗೆದ್ದವರು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ ಹೇಳಿ!. ಹುಟ್ಟಿದವನಿಗೆ ಸಾವು ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ ಬುತ್ತಿ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಸಾವನ್ನು ಮೀರಿದ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರು ಹಲವಾರು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಿಧದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೋಶಗಳ ಹೆಸರು ಹೀಲ (= HeLa cells). ಇದರ ಹಿಂದಿನ ರೋಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯಘಟನೆಯನ್ನಾದರಿಸಿದ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು - “Immortal Life of Henrietta Lacks” ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲೇಬೇಕು ಅನ್ನಿಸ್ತು.

ಆಕೆಯ ಹೆಸರು ಹೆನ್ರಿಟ್ಟ ಲಾಕ್ಸ್ (Henrietta Lacks). ವರ್ಜಿನಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂದು ಬಡ ನೀಗ್ರೋ (ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್) ಕುಟುಂಬದ 5 ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ. ಕೊನೆಯ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿ 4 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಆಕೆಗೆ 'ಗರ್ಭಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್’ ಇದೆ ಎಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 1950ರ ಜನಾಂಗೀಯ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ಇದ್ದ ಕಾಲ. ಆಕೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಗೆಂದು ಇದ್ದ ಒಂದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆ John Hopkinsಗೆ ವಿಕಿರಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (radium therapy) ಗೆಂದು ಅಡ್ಮಿಟ್ ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಡಾಕ್ಟರ್ ಗಳು ಅವಳ ಶರೀರದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪೀಡಿತ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರಹಿತ ಭಾಗದಿಂದ ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸದ ತುಂಡನ್ನು ಅವಳ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆಂದು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ 'Dr. George Gey' ಅವರ ಲ್ಯಾಬ್ ಗೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ಜೀವ-ಕೋಶಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲೆಂದು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಗೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ನರಳಿ ಆಕೆ ತನ್ನ 31ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ಆ ನಂತರ ನಡೆದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ವಿಜ್ಞಾನದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾರೂ ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ..

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 10¹⁴ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೋಶಗಳನ್ನು ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಲ್ಯಾಬೋರೆಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಪೋಷಕಾಂಶ ಹಾಗು ವಿಟಮಿನ್ ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ (media) ಬೆಳೆಸಿದರೆ 1ವಾರ, 10 ದಿನ.. ಅಬ್ಬಬ್ಬಾ!! ಎಂದರೆ 15 ದಿನ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಈ ಕೋಶಗಳು artificial mediaದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಭಜನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೆನ್ರಿಟ್ಟಳ ದೇಹದಿಂದ ತೆಗೆದು ಬಳಸಿದ ಸಣ್ಣ ಮಾಂಸದ ತುಂಡಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೋಶಗಳು ಸಾವನ್ನೇ ಮೀರಿ, ಇಂದಿಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದು ಊಹೆಗೂ ನಿಲುಕದ ವಿಷಯ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಇದುವರೆಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೀಲ ಕೋಶಗಳ ಒಟ್ಟು ತೂಕ 50 ಮಿಲ್ಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ 100 Empire State Building (102 ಮಹಡಿಗಳ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ) ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಸತತ 50 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಕೋಶಗಳು ಸಾವನ್ನೇ ಕಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ನಂಬುತ್ತೀರಾ... ಈ HeLa Cells 1950ರಲ್ಲಿ John Hopkins ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಅಡ್ಮಿಟ್ ಆದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆ Henritta Lacks (He La) ಳ ದೇಹದಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಕೋಶಗಳು.

ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಈಗಲೂ ಬಹಳ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಲಸ. ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬೇಕಾದ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ರೆಡಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕರೂ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ 50ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಕೃತಕ ಮೀಡಿಯಾವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದು ಹೆರಿಗೆಯ ರೂಂ ನಿಂದ ತಂದ ಹೊಕ್ಕುಳ ಬಳ್ಳಿ, ಮಾಂಸದ ಅಂಗಡಿಯ ಕೋಳಿಯ ರಕ್ತ….ಹೀಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತಂದು ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರರಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಉತ್ತರ ಯಾವಾಗಲೂ ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ Dr George Gey ಅವರ ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೀಲ ಕೋಶಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (medical research field) ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಎಬ್ಬಿಸಿತು.

ಈಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ರಂಗದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಶಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, Aids/ HIV, Leukemia, Influenza, ಪೋಲಿಯೋ ಲಸಿಕೆ, ಹಾಗು ಇತರ ಔಷಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹಾಗು ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಏನೇ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುವುದಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಈ ಕೋಶಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಲಾ ಸೆಲ್ಲ್ಸ್ 50 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದರೂ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವು ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೂಡ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಹೀಲಾ ಸೆಲ್ಲ್ಸ್ ಬಳಸಿದ ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳು (research publications) ಬಂದಿವೆ....ಅಂದರೆ ಸರಾಸರಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೂರರಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳು ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.. ವಿಪರ್ಯಾಸ ಎಂದರೆ ಮೆಡಿಕಲ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಹಾಗು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ..ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕುವುದು ಎಂದರೆ ಅವರ ಬದುಕು ನರಕಕ್ಕೆ ಸಮ.

“The Immortal Life of Henrietta Lacks” ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕಿ Rebecca Sklootಗೆ ತನ್ನ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಕುತೂಹಲದಿಂದಾಗಿ, ಸತತ 20 ವರ್ಷಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ, ಹೀಲಾ ಸೆಲ್ ಲೈನ್ ಹಾಗು Henrietta Lacksಳ ಕುಟುಂಬದವರ ಬಗ್ಗೆ, ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ, ಹಾಗು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಲೆವರಿ ಗೆಂದು ಬಂದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನ್ನು ಹೇಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಬಲಿಪಶುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮಗಿಂದು ದೊರಕುವಂತಹ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕರುಣಾಜನಕ ಕಥೆಗಳು….ಮುಂತಾದ ಜ್ವಲಂತ ಸತ್ಯಘಟನೆಗಳನ್ನಾದರಿಸಿ ಬರೆದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕ......ನಿಮಗೆಲ್ಲಿಯಾದರು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಖಂಡಿತಾ ಓದಿ.

ಉಪಯುಕ್ತ ಲಿಂಕುಗಳು:

1988ರಲ್ಲಿ BBCಯವರು ಮಾಡಿದ ಡಾಕುಮೆಂಟರಿ ವೀಡಿಯೊ ವನ್ನು ಈ ಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ನೋಡಬಹುದು: http://topdocumentaryfilms.com/the-way-of-all-flesh

Rebecca Sklott’s webpage : http://rebeccaskloot.com/

Her blog: http://scienceblogs.com/culturedish/

More info @http://en.wikipedia.org/wiki/Henrietta_Lacks http://en.wikipedia.org/wiki/HeLa

ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್ 'ಸುಧಾ'

'ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 - 2010ರ 'ಸುಧಾ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ -
(http://www.sudhaezine.com/pdf/2010/09/16/20100916a_072101.pdf)

ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು- ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಪಲಾವ್ (Spinach - Carrot Pulav) and Green bean stir fry

ಬ್ಲಾಗ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡದೆ ತಿಂಗಳು ದಾಟಿತು.. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ದಿನ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಟೂರ್ ಹೊಡೆದು ಬಂದ್ವಿ.ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು 15 ದಿನ preparation; ..ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೋಂಬೇರಿತನ.. ಆದುದರಿಂದ ಏನೂ ಬರೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನನ್ನ ಆಂಧ್ರದ ಫ್ರೆಂಡ್ ಒಬ್ಬರು ಮಾಡಿದ ಪಾಲಕ್ - ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಪಲಾವ್, ನಮ್ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ ಆಯಿತು. ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿತು..

ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು- ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಪುಲಾವ್ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು:

ಬಾಸ್ಮತಿ ರೈಸ್ - 2 ಕಪ್
ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು - ಒಂದು ಕಟ್ಟು (ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಿಡಿಸಿ ಸೊಪ್ಪು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದು ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಿ ಕಟ್ ಮಾಡಿಡಿ)
ಕ್ಯಾರೆಟ್ - 2-3 (ತುರಿದುಕೊಂಡು)
ಬಟಾಣಿ - ½ ಕಪ್ (ನೀರಿನಲ್ಲಿ 6-8 ಗಂಟೆ ನೆನೆಸಿ / frozen green peas )
ಆಲೂಗಡ್ಡೆ - 1-2
ಹಸಿ ಮೆಣಸು - 2-3
ಗರಂ ಮಸಾಲ ಪುಡಿ - 1 ಚಮಚ
ಈರುಳ್ಳಿ - 1 ಕಟ್ ಮಾಡಿ
ಶುಂಟಿ - ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್ - 1 ಚಮಚ
ಚೆಕ್ಕೆ - 1” ತುಂಡು
ಏಲಕ್ಕಿ - 1ಲವಂಗ- 3

ಉಪ್ಪು - 1 ½ ಚಮಚ

ತುಪ್ಪ / ಎಣ್ಣೆ - ಸ್ವಲ್ಪ

ವಿಧಾನ:
ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು 15 ನಿಮಿಷ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಟ್ಟು ನಂತರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ಒಂದು ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತುಪ್ಪ / ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಚೆಕ್ಕೆ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಲವಂಗ ವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹುರಿಯಿರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಸೇರಿಸಿ ಹುರಿದು, ನಂತರ ಪಾಲಕ್ ಸೊಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ, 3-4 ನಿಮಿಷ (ಸೊಪ್ಪು shrink ಆಗುವ ತನಕ) ಹುರಿಯಿರಿ. ನಂತರ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಬಟಾಣಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಹಾಗು ಅಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸಿ 2-3 ನಿಮಿಷ ಹುರಿಯಿರಿ. ಇದನ್ನು ಕುಕ್ಕರಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಉಪ್ಪು, ಗರಂ ಮಸಾಲ ಪುಡಿ, ಶುಂಟಿ- ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪೇಸ್ಟ್ ಹಾಗು 4 ಗ್ಲಾಸ್ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿರಿ. ಇದನ್ನು ಮೊಸರು ರಾಯಿತ / ಸೈಡ್ ಡಿಶ್ ನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು. ತುಂಬಾ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ರೆಸಿಪಿ ಹಾಗು ಟೇಷ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಸೇರಿಸಿ ಮಸಾಲೆಯನ್ನು ರುಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಈ ಪಲಾವ್ ನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು.

ಬೀನ್ಸ್ ಸ್ಟಿರ್ ಫ್ರೈ (Green bean stir fry):

ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ Asian restaurant ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದು Chinese restaurant ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವೆಜಿಟೇರಿಯನ್ ಆದ ನಂಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ options ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಇದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಒಂದು dish, green bean stir fry. ಉದ್ದದ ಬೀನ್ಸ್ ನ್ನು ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ starter / ಸೈಡ್ ಡಿಶ್ ತರ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. So ಗೂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರೈ ಮಾಡಿದಾಗ ಹೋಟೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವಷ್ಟು ಕ್ರಿಸ್ಪ್ (crisp) ಆಗದಿದ್ದರೂ, not bad ಅಂತ ಅನ್ನಿಸಿತು.

ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ:
15-20 ಬೀನ್ಸ್
ಎಣ್ಣೆ - 2-3 ಚಮಚ
ಉಪ್ಪು - ಚಿಟಿಕೆ
ಸೋಯಾ ಸಾಸ್ - ¼ ಚಮಚ

ಬೀನ್ಸ್ ನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಮಾಡಿ ತೊಳೆದು, ಕುದಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿ 5ನಿಮಿಷ ಕುದಿಸಿರಿ. ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಒಲೆಯಿಂದ ತೆಗೆದು ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ 2-3 time rinse ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಒಂದು ಬಟ್ಟೆ/ paper towel ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆದಿಡಿ.
ಒಂದು ಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ, ಈ ಬೀನ್ಸ್ ನ್ನು 10-12 ನಿಮಿಷ ಮೊಗಚುತ್ತ ಹುರಿಯಿರಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪು, ಸೋಯಾ ಸಾಸ್, ಸೇರಿಸಿ, ಮಿಕ್ಸ್ ಮಾಡಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ತಿನ್ನಲು ಕೊಡಿ.

ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಶುಂಟಿ- ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯನ್ನು ತುರಿದು ಫ್ರೈ ಮಾಡಿ ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ blanch ಮಾಡದೆ direct ಆಗಿ ಬೀನ್ಸ್ ನ್ನು ಹುರಿಯಬಹುದು, but ನಂಗೆ ಫಸ್ಟ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಾಗ ರುಚಿ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಓದಿದ ಪುಸ್ತಕ - Between Two Worlds: My life and Captivity in Iran by Ms. Roxana Saberi.
ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ, ಇರಾನಿನ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ 100 ದಿನ ಗಳ ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದ Roxana Saberi ತನ್ನ ಆ ಜೈಲುವಾಸದ ದಿನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕವಿದು. ಈಕೆ BBC, NPR, Fox news ನಂತ ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಾನೆಲ್ ಗಳಿಗೆ ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಾಕೆ.
ತನ್ನ ಇರಾನಿ ತಂದೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿನ cultural aspectಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಕುತೂಹಲದಿಂದ, ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಹೋದ ಈಕೆಯನ್ನು ಇರಾನಿನ Intelligenceನವರು ಅಮೆರಿಕಾದ spy ಎಂದು ಜೈಲಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಯಾರನ್ನೂ (ಲಾಯರ್ ನ್ನು ಕೂಡ) ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಬಿಡದೆ, ಯಾರಿಗೂ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವದನ್ನು ಹೇಳಕೂಡದು ಎಂದು ತುಂಬಾ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು 8 ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ guantanamo bay ಯಂತೆಯೇ ಪ್ರ(ಕು)ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇರಾನಿನ Evin Prisonನಲ್ಲಿ 100 ದಿನಗಳ ಕಾಲವಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಜೈಲರುಗಳು, cell matesಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆ ಅಲ್ಲಿ hunger strike ಮಾಡಿದ್ದು, ಹಾಗು ಅವಳ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿರೋಧಗಳು, ಕೊನೆಗೂ 100 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮೇ 11, 2009 ರಂದು ಜೈಲಿನಿಂದ ಹೊರ ಬಂದುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. A nice read.

ಹೀಗೊಂದು ಪುಸ್ತಕ “Three Cups of Tea by Greg Mortenson & David Oliver Relin”

"The first time you take tea, you are an invited stranger.
The second time you take tea, you are an honored guest.
The third time you share a cup of tea, you become a part of the family." - ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಾಲ್ಟಿ ಜನರ ನಡೆ-ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮಾತಿದು.
ಹೀಗೆ ಅವರ ಮನೆಯವನಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ - ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಕ್ತಿ, “Three Cups of Tea” ಪುಸ್ತಕದ ನಾಯಕ, Greg Mortenson.

ಮೂಲತಃ Greg Mortenson ಒಬ್ಬ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ. ಜಗತ್ತಿನ ಎರಡನೇ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವಾದ K2 ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೇರಲು(ಎವರೆಸ್ಟ್ ಹಾಗು ಕಾಂಚನಜುಂಗ ಪರ್ವತ ಪ್ರಥಮ ಹಾಗು ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ) ಹೊರಟ ಈತ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ, Korpheಯನ್ನು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ತಂಗಿ, ಅವರ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು ಹಳ್ಳಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಬಡತನವನ್ನು ನೋಡಿ ಮರುಗುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಶಾಲೆ ಕೂಡ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಫಾರ್ಮಲ್ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದು ಎನ್ನುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಾಜಿ ಅಲಿಯವರಲ್ಲಿ, ಮುಂದೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈ ಮಕ್ಕಳಿಗೋಸ್ಕರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇನೆ ಎನ್ನುವ
promiseನೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ.

ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯಕ್ಕೆಂದು ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದಾಗ, Jean Hoerni ಎನ್ನುವ ಮಿಲೆನಿಯರ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಕೊಟ್ಟ $12,000 ದೊಂದಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ನೂರಾರು ಸಮಸ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಎಡರು ತೊಡರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಿದ್ದ ಒಂದು ಸೇತುವೆ, ಹಾಗು ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಶಾಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಟೀಚರನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ, ಒಂದು ಶಾಲೆಗೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ Jean Hoerni ರ ಸಹಾಯದ ಮೂಲಕ Central Asia Institute ಎನ್ನುವ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಆತಂಕ, ಭಯ, ಫಾರಿನರ್ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರಿಂದ ಬರುವ ಬೆದರಿಕೆ, ಹಾಗು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದಲೇ ಬರುವ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಪುಸ್ತಕ, ಟೀಚರ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯ, 50,000ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನೂ ಹತ್ತದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ, ಅದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಮೆಡಿಕಲ್ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಕಾರಣಕರ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯಿದ್ದರೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಎಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಬಹುದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿ Gregರವರ ಜೀವನ. Really inspiring book.
(ಚಿತ್ರ - internet source)
Odu bazar link

ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ - ನಿಸರ್ಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಗುಹೆಗಳು

ಈ ಸಲ ಅಡುಗೆ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ಬರೆಯೋಣ ಅಂತ ಅನ್ನಿಸ್ತು...ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ (ಟೆಕ್ಸಾಸ್) ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಉರಿ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾದರೂ ಕೂಡ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೂಮಿಯ ಪದರದ ನಡುವಿರುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ (CaCO₃) ಸಂಧಿಗಳಿಂದ ನುಸುಳುವ ಕಾರ್ಬೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ (H₂CO₃) ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತಾ ಈ ಸಂಧಿಗಳನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿಸುತ್ತ, ಗುಹೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಗಾರಾಮ್ಲ (CO₂) ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ (H₂O) ಕರಗಿದಾಗ ಕಾರ್ಬೋನಿಕ್ ಆಮ್ಲ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳ ರಚನೆ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ನುಸುಳಬಹುದಾದ ಗುಹೆಯ ರಚನೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯ ವರ್ಷ ತಗಲುತ್ತದೆ.

First ಗೆ ಗುಹೆ ಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಾಗ ಹಗ್ಗದ ಮೂಲಕ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾರಿ. ಈಗ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಸುಂದರವಾದ ಗುಹೆಯ ಒಳಗಿನ ರಚನೆಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಅಂತೆಯೇ ಗುಹೆಯ ಒಳಗೆ ಜಿನುಗುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಾ ಶಿಲಾ ರಚನೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸ ಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಎಣ್ಣೆ/ಜಿಡ್ಡು, ಶಿಲೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಉಧ್ಭವವಾದಂತೆ ಕಾಣುವ ಸುಂದರ ಶಿವಲಿಂಗಗಳು, ಅದ್ಭುತ ಗೋಪುರಗಳು, ಕಂಬದಂತೆ, ಗ್ಲಾಸಿನ ಸ್ಟ್ರಾದಂತೆ, ಸೀರೆಯ ನೆರಿಗೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ ಮನಸೂರೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಇವಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಶಿಲ್ಪಿ ಕಡೆದ ಕಂಬಗಳಂತೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಗುಹೆಯ ಒಳಾಂಗಣ

ಸೀರೆಯ ನೆರಿಗೆಗಳು

ಸ್ಟ್ರಾ (on the roof) ಮಾದರಿಯ ಒಳರಚನೆಗಳು

ಗುಹೆಯ ಒಳಗೆ ನೀರು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ ದೃಶ್ಯ

ಗೈಡ್ ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ನೀರನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಕುಡಿದರೆ 'ತೀರ್ಥ' ಸಮಾನವಂತೆ..ಟೇಸ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು:)

ಗುಹೆಯ ಒಳಗಿನ ಜಲಪಾತ..ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು

ಗುಹೆಯ Roof..Beautiful ಆಲ್ವಾ..

ಇದರ ಒಳಗಡೆ ಬಾವಲಿ, ಸಲಮಾಂಡರ್ ನಂತಹ ನಿರುದ್ರಪವಿ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವು ಜೀವಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳು world war ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಗೈಡ್ ನ ಮಾಹಿತಿ. ಈ ಗುಹೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 1-2 ಕಿ ಮೀ. ಉದ್ದಕ್ಕಿರುತ್ತವೆ.

ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಿದೆ - A fern

ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಾವಲಿ (Mexican bat)

ಗುಹೆಯ ಒಳಗೆ ಕಂಡು ಬಂದ ಆನೆ ದಂತದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ

ಫೋಟೋ ಗಳು ವಿನೋದ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಣ್ಣಿಂದ.